eIDAS Yönetmeliği Nedir?
eIDAS (electronic IDentification, Authentication and trust Services — Elektronik Kimlik, Kimlik Doğrulama ve Güven Hizmetleri), Avrupa Birliği'nin 910/2014/EU sayılı yönetmeliğidir. 2016 yılında tam anlamıyla yürürlüğe giren eIDAS, AB üye devletlerinde elektronik imza, mühür, zaman damgası ve kayıtlı elektronik posta hizmetlerini düzenleyen tek çatı mevzuatıdır.
eIDAS İmza Seviyeleri
eIDAS, üç imza seviyesi tanımlar:
- Basit Elektronik İmza (SES): Elektronik ortamda imzalayanı tanımlayan en temel düzeydir; herhangi bir teknik gereksinim yoktur.
- Gelişmiş Elektronik İmza (AES — Advanced Electronic Signature): İmzalayan kişiye benzersiz biçimde bağlıdır; değişiklik tespiti mümkündür.
- Nitelikli Elektronik İmza (QES — Qualified Electronic Signature): Nitelikli sertifika ve nitelikli imza oluşturma araçlarına dayanır; AB genelinde ıslak imzayla eşdeğer hukuki geçerlilik taşır.
Türkiye ve eIDAS Uyumu
Türkiye, AB üyesi olmadığından eIDAS kapsamına doğrudan girmemektedir; ancak 5070 Sayılı Kanun ve AB direktifleri arasında teknik uyum bulunmaktadır. Türkiye'deki nitelikli elektronik imzalar, AB üyesi ülkelerin sistemlerinde her zaman otomatik olarak tanınmaz; ancak ikili anlaşmalar veya karşılıklı tanıma mekanizmaları çerçevesinde kabul edilebilir.
AB ile Sınır Ötesi İşlemler
AB'deki iş ortakları veya kurumlarla çalışıyorsanız şu noktalara dikkat edin:
- AB tarafının QES gerektirdiği işlemlerde Türk e-imzasının kabul edilip edilmeyeceğini önceden sorgulayın.
- Alternatif olarak AB ülkesinde geçerli bir eIDAS uyumlu sertifika edinmeyi değerlendirin.
- KEP ile birlikte kullanım, sınır ötesi yazışmalarda ek ispat değeri sağlayabilir.
eIDAS 2.0 Gelişmeleri
AB, 2023 yılında eIDAS 2.0 düzenlemesini kabul etmiştir. Bu düzenlemeyle "Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanı" (EUDIW) sistemi getirilmektedir; tüm AB vatandaşları 2026'ya kadar dijital kimlik cüzdanına sahip olabilecektir. Bu gelişme Türkiye'nin AB entegrasyon sürecini de etkileyebilir.